"Türkistan Lejyonları" Konferansı

Türkiyat Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen konferansta araştırmacı yazar Ömer Özcan "Türkistan Lejyonları" başlıklı bir konuşma yaptı.

Araştırmacı yazar Ömer Özcan, konferansına Türkistan lejyonlarına nasıl yakın alaka duyduğunu anlatarak başladı. Bu ilginin çocukluk yıllarında başladığını, babasının çalıştığı fabrikada gördüğü farklı simalı çalışanların onda merak uyandırdığını anlattı. Edindiği bilgilere göre bu kişiler II. Dünya Savaşından sonra, 1947’de, Türkiye’ye işçi olarak gelen Özbek, Kırgız ve Kazak lejyon askerleri idiler.
 
Almanya’daki lejyonların oluşumuna değinen Özcan, II. Dünya Savaşında Almanların 2 milyondan fazla Rus askerini esir aldığını, bunlardan istifade etmek üzere her millet için ayrı bir lejyon oluşturduklarını ifade etti. Azerbaycan, İdil-Ural, Türkistan gibi adlarla Türkî milletlerden ve Gürcü, Ermeni ve Ukraynalılardan oluşan lejyonların Alman yönetimi ile irtibatlı olarak eğitim aldığı, kendi merkezlerini kurup gazete, dergi ve kitap çıkardıklarını, hatta kongreler düzenlediklerini belirtti.
 
Özcan’ın verdiği bilgilere göre, Almanya’nın mağlubiyeti ile savaş sonrası kendilerini güvende hissetmeyen Türkî lejyonerlerin büyük bir kısmı Almanya’da kalıp Alman hanımlarla evlenmiş, 700-900 civarında bir grup da Türkiye hükümeti tarafından kabul edilmiş, beyana tâbi diploma denkliği ile uzmanlıklarına göre çalışmaları sağlanmıştır.
Konuşmacı, bu lejyonerlerin ölüm korkusuyla yurtlarına dönemediklerini, yıllar sonra buna teşebbüs edenlerin de memleketlerinde aşağılanıp geri dönmek zorunda bırakıldıklarını söyledi ve kendisinin Türkiye’de yaşamış olanlarla yaptığı görüşmelerde, savaşın üzerinden uzun yıllar geçmesine rağmen bu konuda çok fazla konuşmak istemediklerini ekledi.
 
Konuşmacı tarafından, Mustafa Çokay-oğlu, Bay Mirza gibi lejyonlarda öne çıkan isimlerin fotoğrafları, çıkardıkları neşriyatlar ve bu lejyonlar hakkında yurt içi ve yurt dışında yapılan yayımlarına dair görsel bir sunum yapıldıktan sonra konferans sona erdi.